ઓક્સિડેશન આંક પદ્ધતિ દ્વારા રેડોક્સ પ્રક્રિયાને સંતુલિત કરવાની સમજૂતી આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ઓક્સિડેશન આંક પદ્ધતિને નીચેના પગલાંઓ દ્વારા સમજાવી શકાય છે:
પગલું-$1$: દરેક પ્રક્રિયક અને નીપજ માટે સાચું રાસાયણિક સૂત્ર લખો.
પગલું-$2$: પ્રક્રિયામાં રહેલા તમામ તત્વોને ઓક્સિડેશન આંક આપીને કયા પરમાણુઓના ઓક્સિડેશન આંકમાં ફેરફાર થાય છે તે ઓળખો.
પગલું-$3$: પ્રતિ પરમાણુ અને સમગ્ર અણુ અથવા આયન માટે ઓક્સિડેશન આંકમાં થતો વધારો કે ઘટાડો ગણો. જો આ વધારો અને ઘટાડો સમાન ન હોય,તો તેમને સમાન કરવા માટે યોગ્ય સહગુણકો વડે ગુણાકાર કરો.
પગલું-$4$: જો પ્રક્રિયા જલીય માધ્યમમાં થતી હોય,તો આયનોની સંડોવણી ધ્યાનમાં લો. બંને બાજુના કુલ આયનીય વીજભાર સમાન થાય તે રીતે યોગ્ય બાજુએ $H^{+}$ અથવા $OH^{-}$ આયનો ઉમેરો. એસિડિક દ્રાવણ માટે $H^{+}$ અને બેઝિક દ્રાવણ માટે $OH^{-}$ નો ઉપયોગ કરો.
પગલું-$5$: પ્રક્રિયકો અથવા નીપજોમાં પાણીના $(H_{2}O)$ અણુઓ ઉમેરીને હાઇડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા સંતુલિત કરો. અંતે,ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા તપાસો. જો બંને બાજુ ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા સમાન હોય,તો સમીકરણ સંતુલિત છે.

Explore More

Similar Questions

એસિડિક માધ્યમમાં $KMnO_4$ અને પોટેશિયમ આયોડાઈડની પ્રક્રિયામાં મેંગેનીઝના ઓક્સિડેશન આંકમાં થતો કુલ ફેરફાર $..........$ છે.

સમીકરણ $H_2S + 2HNO_3 \to 2H_2O + 2NO_2 + S$ માં,હાઇડ્રોજન સલ્ફાઇડનું તુલ્ય વજન કેટલું છે?

$(NH_4)_2Cr_2O_7$ ને ગરમ કરવાથી $N_2$ વાયુની સાથે બીજું ક્રોમિયમ સંયોજન મળે છે. પ્રક્રિયામાં $Cr$ ના ઓક્સિડેશન આંકમાં થતો ફેરફાર કેટલો છે?

નીચેની સંતુલિત રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં,$IO_3^- + aI^- + bH^+ \to cH_2O + dI_2$,$a, b, c$ અને $d$ ના મૂલ્યો અનુક્રમે શું હશે?

Difficult
View Solution

વિધાન : જ્યારે ધાતુની પ્રક્રિયા સાંદ્ર $HNO_3$ સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે સામાન્ય રીતે નાઈટ્રેટ,$NO_2$ અને $H_2O$ આપે છે.
કારણ : સાંદ્ર $HNO_3$ ધાતુ સાથે પ્રક્રિયા કરીને પહેલા ધાતુ નાઈટ્રેટ અને નવજાત હાઈડ્રોજન ઉત્પન્ન કરે છે. ત્યારબાદ આ નવજાત હાઈડ્રોજન $HNO_3$ નું $NO_2$ માં રિડક્શન કરે છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo